BEZ ZNIECZULENIA

18 października 2026, godz.: 16:00

Przygnębiający obraz polskiej rzeczywistości politycznej i społecznej drugiej połowy lat 70., a zarazem krytyczna diagnoza postaw w czasie nieufności i opresji ze strony systemu. Z kolejnej dziennikarskiej wyprawy do Polski wraca popularny reporter – wzorowany na postaci Ryszarda Kapuścińskiego. Z zaskoczeniem przyjmuje, że staje się – bez żadnego wyjaśnienia – obiektem zorganizowanej nagonki. W pracy zostaje zaszczuty przez młodszego kolegę, w środowisku oskarżany jest o koniunkturalizm i oportunizm, w domu żona składa pozew o rozwód. Dotychczas człowiek sukcesu, nagle opuszczony przez wszystkich, postawiony jest w sytuacji Kafkowskiej, tracąc wiarę w jakiekolwiek wartości, a nawet sens życia.

Znakomita interpretacja Zbigniewa Zapasiewicza nadała postaci Jerzego tragizm, ale także pewną niejednoznaczność. Bohater niegdyś korzystał z benefitów systemu, który najpierw niewidzialnym mechanizmem dopuszczał do apanaży, by bez zapowiedzi bezwzględnie niszczyć dawnych luminarzy. Mało który film tak brutalnie pokazał mechanizm komunistycznego totalitaryzmu, aparat hipokryzji, oportunizmu, środowiskowej zawiści, promocji miernot i kuszenia awansem. Niewiele też filmów okazało się tak profetycznych i wciąż aktualnych, opisując świat degradacji wartości, uprzedmiotowienia ludzi, kłamstwa i manipulacji.

A bleak portrait of Poland’s political and social reality in the late 1970s, the film offers a sharp diagnosis of attitudes shaped by mistrust and systemic oppression. A popular reporter—modeled on the figure of Ryszard Kapuściński—returns home from another foreign assignment only to discover, to his astonishment, that he has become the target of a coordinated smear campaign, launched without explanation. At work he is harassed by a younger colleague, within his professional circle he is accused of opportunism and careerism, and at home his wife files for divorce. Once a man of success, suddenly abandoned by everyone, he finds himself in a Kafkaesque situation that strips him of faith in values, relationships, and even the meaning of life itself.

Zbigniew Zapasiewicz’s outstanding performance lends the character of Jerzy both tragic depth and moral ambiguity. The protagonist had once benefited from the very system that now turns against him—a system that silently grants privileges only to destroy its former favourites without warning. Few films have exposed so brutally the mechanisms of communist totalitarianism: its hypocrisy, opportunism, professional envy, promotion of mediocrity, and the temptations of advancement. Even fewer have proven so prophetic and enduringly relevant, depicting a world of eroded values, the objectification of individuals, and the pervasive reign of lies and manipulation.